Field Lab Eerstelijnszorg belangrijk in eco-systeem van zorginnovatie

Field Lab Eerstelijnszorg belangrijk in eco-systeem van zorginnovatie

Dat is de belangrijkste conclusie van de masterscriptie “What could be the function of Field Lab Eerstelijnszorg in the innovation system?” van Kaitlin Schoonderbeek. Zij onderzocht de functies die het Field Lab kan vervullen in het ecosysteem van zorginnovatie voor haar opleiding Business Administration, Organizational Design & Development die ze onlangs aan de Radboud Universiteit afrondde.

 

Voor haar onderzoek gebruikte Schoonderbeek een theoretisch raamwerk van Bergek,  Jacobsson,  Hekkert, & Smith, (2010).  Het raamwerk – gebaseerd op empirisch onderzoek – beschrijft zeven functies die een innovatiesysteem moet vervullen om goed te kunnen functioneren. Ten eerste moet een innovatiesysteem kennis creëren en verspreiden. Er moet bijvoorbeeld informatie verzameld worden over de wensen van klanten en deze informatie moet doorgegeven worden aan de verschillende partijen in het systeem. Ook moeten er nieuwe kansen ontdekt worden. Dit houdt in dat ontwikkelingen in de maatschappij voortdurend in de gaten moeten worden gehouden en dat partijen op zoek moeten gaan naar mogelijkheden om nieuwe producten te ontwikkelen. Daarnaast moeten productontwikkelaars experimenteren met de ontwikkeling van producten en moet het risico en de onzekerheid die dit met zich meebrengt, beheerst worden. Een andere functie van een innovatiesysteem is het creëren van een markt voor nieuwe producten, wat betekent dat er een klantenkring opgebouwd moet worden en deze moet door de tijd heen worden uitgebreid. Ook moeten de partijen in het systeem er voor zorgen dat alle benodigde middelen beschikbaar zijn voor de ontwikkeling van een nieuw product. Tevens moet er legitimiteit verkregen worden voor het gehele systeem en de producten die het ontwikkelt, het systeem en de producten moeten dus voldoen aan de sociale normen en regels die gesteld worden. Ten slotte moeten er nieuwe partijen worden toegevoegd aan het systeem, om het systeem en de uitvoering van de overige functies te verstevigen.

 

Schoonderbeek onderzocht welk van de systeemfuncties binnen het Field Lab feitelijk vervuld worden en welke het Field Lab nog zou kunnen gaan vervullen. Daartoe heeft ze verschillende actoren binnen het zorginnovatie-ecosysteem die samen werken of hebben gewerkt met het Field Lab geïnterviewd: kennisinstellingen, bedrijfsnetwerken, zorgorganisaties. Centraal stonden de elementen die nog missen in het systeem en de rol die het Field Lab zou kunnen spelen in het vervullen van deze ontbrekende elementen.

 

Gebleken is dat het Field Lab bijdraagt aan de functie van het ontwikkelen en verspreiden van kennis in het systeem door partijen samen te brengen die kennis kunnen uitwisselen over de gezondheidszorg, over het innovatieproces en over een specifiek product dat ontwikkeld wordt. Het Field Lab kan bijvoorbeeld een productontwikkelaar in contact brengen met een huisarts zodat deze meer informatie kan verschaffen over een bepaalde ziekte, hoe vaak deze voorkomt en waar moeilijkheden zitten in de diagnose ervan.

 

Daarnaast betrekt het Field Lab potentiële gebruikers van een nieuw zorgproduct in het proces van innovatie, bijvoorbeeld door hen een eerste versie van een product te laten testen in de praktijk. Hiermee wordt aan de potentiële gebruikers getoond hoe het product werkt, welke voordelen het heeft en wat het op kan leveren. Een belangrijk aspect hierbij is het ontstaan van sociale acceptatie van het product door potentiële gebruikers, wat bijdraagt aan verschillende functies in het systeem. Ten eerste worden het  risico en de onzekerheid voor ondernemers verminderd, doordat de ondernemer te weten krijgt hoe het product in de praktijk werkt en op welke punten verbetering nodig is. Daarnaast kan de informatie over een product er voor zorgen dat een potentiële gebruiker ook daadwerkelijk een gebruiker van het product wil worden, wat bijdraagt aan het vormen van een markt voor een product.

 

Ook kan het Field Lab ondernemers in contact brengen met partijen die ondersteuning bieden bij financiering. Dit draagt bij aan het mobiliseren van middelen, wat ook een functie van het innovatiesysteem is.

 

Een andere functie van het systeem is het identificeren van kansen, hier kan het Field Lab aan bijdragen door de wensen van zorgverleners en patiënten te communiceren naar productontwikkelaars. Het Field Lab zou bijvoorbeeld op de website een aantal problemen kunnen plaatsen waar huisartsen en patiënten tegenaan lopen, zodat productontwikkelaars op zoek kunnen gaan naar een oplossing hiervoor.

 

Als laatste kan het Field Lab het innovatiesysteem uitbreiden door zorgverleners te motiveren voor innovatie. Door de zorgverleners mee te nemen in het proces van productontwikkeling, kan het Field Lab laten zien wat de voordelen kunnen zijn van innovatie en wat zorgverleners er mee opschieten als zij hier aan bijdragen.

 

De belangrijkste functie van het Field Lab blijkt toch wel het samenbrengen van verschillende partijen. Hiermee draagt het niet direct bij aan één van de functies die het systeem dient te vervullen, maar wordt wel de gelegenheid gecreëerd voor andere partijen om deze functies uit te voeren. Met name het meenemen van zorgverleners in het proces is van grote waarde volgens de meerderheid van de stakeholders. De toegankelijkheid en bereidwilligheid van zorgverleners is vaak gering, waardoor het lastig is om hen te betrekken bij het innovatieproces. Het Field Lab is al goed op weg door de rol van verbindende factor op zich te nemen, maar het kan in de toekomst nog meer waarde toevoegen door de zorgverleners te motiveren om ook proactief met innovatie aan de slag te gaan.